سیستم TPMS چطور می تواند وضعیت سنسورهای لاستیک را مشخص کند؟ آیا فقط با یک هشدار ساده می توان فهمید سنسور TPMS سالم است یا مشکل از جای دیگری است؟ پاسخ به این سوال زمانی اهمیت بیشتری پیدا می کند که چراغ TPMS روشن شده باشد یا اطلاعات فشار باد لاستیک ها به درستی نمایش داده نشود.

تستر TPMS یکی از ابزارهایی است که امکان بررسی دقیق تر عملکرد سنسورها را فراهم می کند اما چه اطلاعاتی از سنسور دریافت می شود و چطور می توان خرابی، ضعف باتری یا خطای سنسور را تشخیص داد؟ در ادامه از مرز خودرو، ضمن بررسی نحوه کار سیستم TPMS در تستر، به عملکرد سنسورها، خطاهای رایج و مزایای استفاده از این سیستم می پردازیم.

سیستم TPMS چیست؟

سیستم TPMS یا سیستم پایش فشار باد لاستیک یکی از تجهیزات کاربردی خودروهای امروزی است که وظیفه آن بررسی مداوم فشار باد تایرها و اطلاع رسانی به راننده در صورت کاهش فشار است. این سیستم با استفاده از سنسورهای مخصوص، وضعیت فشار باد لاستیک ها را اندازه گیری کرده و اطلاعات را به ECU یا نمایشگر خودرو ارسال می کند.

سیستم TPMS چگونه کار می کند؟

در خودروهای مجهز به TPMS، سنسورها معمولا روی هر چرخ قرار می گیرند و به صورت دوره ای فشار باد لاستیک و در برخی مدل ها دمای تایر را اندازه گیری می کنند در صورت کاهش فشار بیش از حد مجاز، هشدار مربوط به TPMS روی صفحه کیلومتر ظاهر می شود تا راننده بتواند در سریع ترین زمان ممکن مشکل را بررسی کند.

برخی خودروها از سیستم TPMS مستقیم استفاده می کنند که سنسور به صورت مستقیم فشار داخل تایر را اندازه گیری می کند. در مقابل، سیستم های غیرمستقیم با استفاده از اطلاعات سنسورهای ABS و سرعت چرخ ها، تغییرات احتمالی فشار لاستیک را تشخیص می دهند.

مقایسه TPMS مستقیم و غیرمستقیم

• TPMS مستقیم:در سیستم مستقیم، یک سنسور TPMS روی هر چرخ قرار می گیرد و فشار باد را به صورت مستقیم اندازه گیری می کند. اطلاعات سنسورها به واحد کنترل خودرو ارسال می شود و در بسیاری از خودروها راننده می تواند فشار هر لاستیک را به صورت جداگانه مشاهده کند.
• TPMS غیرمستقیم:در سیستم غیرمستقیم، سنسور جداگانه ای برای اندازه گیری فشار وجود ندارد. خودرو با استفاده از اطلاعات سیستم ABS و مقایسه سرعت چرخ ها، تغییرات احتمالی در فشار لاستیک را تشخیص می دهد این روش معمولا ساختار ساده تر و هزینه نگهداری پایین تری دارد، اما نمی تواند فشار واقعی هر لاستیک را به صورت مستقیم اندازه گیری کند.

مزایای استفاده از سیستم TPMS

مهم ترین مزیت TPMS افزایش ایمنی رانندگی است. کاهش فشار باد لاستیک می تواند باعث کاهش چسبندگی، افزایش مسافت ترمزگیری و حتی آسیب دیدن تایر شود این سیستم با اعلام سریع افت فشار، فرصت بررسی و رفع مشکل را در اختیار راننده قرار می دهد.

از طرف دیگر، تنظیم بودن فشار باد لاستیک ها به کاهش مصرف سوخت و افزایش عمر مفید تایر نیز کمک می کند. فشار نامناسب باعث فرسایش غیرطبیعی لاستیک و افزایش مقاومت غلتشی می شود و در طولانی مدت هزینه های بیشتری برای مالک خودرو ایجاد می کند.

برای آشنایی با روش های صحیح مراقبت و افزایش عمر لاستیک،مقاله مهم ترین نکات نگهداری و مراقبت از لاستیک خودرو را نیز بخوانید.

چرا TPMS خودرو اهمیت دارد؟

ممکن است کاهش فشار باد یک لاستیک در نگاه اول قابل تشخیص نباشد، اما همین کاهش جزئی نیز می تواند روی عملکرد خودرو تاثیر بگذارد. TPMS این تغییرات را به شکل خودکار زیر نظر می گیرد و راننده را از وجود مشکل مطلع می کند.

به همین دلیل، TPMS را می توان یکی از تجهیزات مهم ایمنی خودرو دانست؛ سیستمی که با یک هشدار ساده می تواند از آسیب به لاستیک، افزایش مصرف سوخت و حتی برخی حوادث ناشی از پنچری یا افت شدید فشار جلوگیری کند.

دلایل روشن بودن چراغ TPMS خودرو

روشن شدن چراغ TPMS خودرو همیشه به معنی خرابی سنسور نیست. گاهی افت فشار باد لاستیک باعث فعال شدن هشدار می شود و گاهی هم مشکل از خود سنسور یا سیستم پایش فشار است. اما از روی نحوه روشن شدن چراغ می توان سرنخ خوبی درباره علت مشکل به دست آورد.

• کاهش فشار باد لاستیک:رایج ترین دلیل روشن شدن چراغ TPMS، پایین آمدن فشار باد یکی از لاستیک هاست. پنچری، نشتی هوا، مشکل والف یا حتی کاهش طبیعی فشار می تواند باعث فعال شدن هشدار شود در این شرایط ابتدا باید فشار تمام لاستیک ها بررسی و مطابق مقدار توصیه شده خودرو تنظیم شود.
• تغییر دمای هوا:دمای محیط روی فشار هوای داخل لاستیک تاثیر می گذارد. در هوای سرد، فشار لاستیک کاهش پیدا می کند و ممکن است چراغ TPMS روشن شود حتی اگر لاستیک پنچر نشده باشد. پس از تنظیم فشار در مقدار استاندارد، معمولا می توان وضعیت هشدار را بررسی کرد.
• خرابی سنسور TPMS:اگر فشار لاستیک ها مناسب باشد اما هشدار همچنان باقی بماند، احتمال خرابی سنسور وجود دارد. آسیب فیزیکی، فرسودگی یا اختلال الکترونیکی می تواند باعث شود سنسور اطلاعات صحیحی را به خودرو ارسال نکند.
• تمام شدن باتری سنسور:در TPMS مستقیم، سنسورها معمولا به باتری داخلی مجهز هستند. این باتری عمر محدودی دارد و با ضعیف یا تمام شدن آن، سنسور نمی تواند اطلاعات فشار را به درستی ارسال کند.
• نیاز به ریست یا کالیبراسیون:پس از تعویض تایر، جابه جایی چرخ ها یا تنظیم فشار باد، بعضی خودروها به ریست یا کالیبره کردن سیستم TPMS نیاز دارند در غیر این صورت ممکن است چراغ هشدار حتی با وجود فشار صحیح همچنان روشن بماند.
• اختلال در ارتباط سنسور و خودرو:گاهی مشکل از خود سنسور نیست و ارتباط آن با گیرنده یا واحد کنترل TPMS دچار اختلال شده است. در چنین شرایطی استفاده از تستر TPMS می تواند اطلاعات مهمی مانند وضعیت سنسور، فشار، دما و وضعیت باتری را مشخص کند.

چراغ TPMS چشمک می زند یا ثابت است؟

این تفاوت می تواند در تشخیص مشکل مهم باشد. روشن ماندن ثابت چراغ TPMS معمولا با پایین بودن فشار یکی از لاستیک ها ارتباط دارد؛ اما اگر چراغ ابتدا چشمک بزند و سپس ثابت بماند، احتمال وجود خطا در سیستم TPMS یا یکی از سنسورها بیشتر است.

بنابراین، قبل از تعویض سنسور، بهتر است ابتدا فشار لاستیک ها بررسی شود و در صورت برطرف نشدن هشدار، سیستم با تستر TPMS عیب یابی شود.

با آشنایی سیستم TPMS ایمنی راننده بیشتر میشود!

تا اینجا بررسی کردیم که سیستم TPMS فقط یک چراغ هشدار روی صفحه کیلومتر نیست؛ سیستمی است که می تواند قبل از اینکه یک مشکل کوچک در لاستیک به دردسر جدی تبدیل شود، به شما هشدار بدهد. اما وقتی این چراغ روشن می شود، از کجا باید فهمید مشکل واقعا از فشار باد است یا سنسور و سیستم TPMS ایراد دارد؟

اینجاست که تستر TPMS اهمیت پیدا می کند با بررسی سنسورها می توان اطلاعاتی مثل فشار، دما، وضعیت باتری و سیگنال ارسالی را بررسی کرد و بدون تعویض بی دلیل قطعات، سراغ علت اصلی مشکل رفت.

پس اگر چراغ TPMS خودروی شما روشن شده یا اطلاعات یکی از لاستیک ها درست نمایش داده نمی شود، قبل از هر اقدامی بهتر است سنسورها به صورت دقیق تست شوند. یک بررسی ساده می تواند جلوی هزینه های اضافی و البته مشکلاتی را بگیرد که شاید در جاده خیلی جدی تر شوند.