رله استارت خودرو چیست؟ بررسی انواع و نشانه های خرابی آن
تصور کنید پشت فرمان خودرو نشسته اید، سوئیچ را می چرخانید یا دکمه استارت را فشار می دهید، اما هیچ اتفاقی نمی افتد. در بسیاری از مواقع، دلیل این مشکل می تواند خرابی یک قطعه کوچک اما مهم به نام رله استارت خودرو باشد این قطعه نقش واسطه ای بین باتری و موتور استارت را بر عهده دارد و باعث می شود جریان الکتریکی لازم برای روشن شدن خودرو به درستی منتقل شود. در این مقاله از مرز خودرو به طور کامل بررسی می کنیم رله استارت خودرو چیست، چه وظیفه ای دارد، انواع آن کدام هستند و خرابی آن چه علائمی را به همراه دارد.
رله استارت خودرو چیست؟
رله استارت خودرو یکی از مهم ترین قطعات خودرو در سیستم برق ماشین است که وظیفه انتقال جریان الکتریکی از باتری به مجموعه استارت را بر عهده دارد این قطعه در واقع به عنوان یک واسطه عمل می کند و اجازه می دهد با یک فرمان الکتریکی ضعیف از سوی سوئیچ یا واحد کنترل خودرو، جریان قوی مورد نیاز موتور استارت تامین شود.
زمانی که راننده سوئیچ را می چرخاند یا دکمه استارت را فشار می دهد، رله استارت فعال شده و مسیر عبور برق را به سمت اتوماتیک استارت و موتور استارت باز می کند در نتیجه موتور استارت شروع به چرخش کرده و فرآیند روشن شدن خودرو انجام می شود.
استفاده از رله استارت خودرو باعث می شود جریان سنگین مورد نیاز استارت از سوئیچ عبور نکند این موضوع علاوه بر افزایش ایمنی سیستم برق خودرو، از استهلاک زودهنگام سوئیچ جلوگیری کرده و طول عمر قطعات الکتریکی را افزایش می دهد به همین دلیل رله استارت را می توان یکی از اجزای کلیدی در عملکرد صحیح سیستم راهاندازی خودرو دانست.
از مهم ترین وظایف رله استارت می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- انتقال جریان باتری به موتور استارت
- محافظت از سوئیچ در برابر جریان های بالا
- کاهش استهلاک سیستم برق خودرو
- افزایش سرعت عملکرد مدار استارت
- کمک به روشن شدن سریع و مطمئن خودرو
محل قرارگیری رله استارت در خودروهای مختلف متفاوت است، اما در بسیاری از خودروها این قطعه داخل جعبه فیوز محفظه موتور قرار دارد در برخی خودروهای جدید و مالتی پلکس نیز ممکن است رله استارت روی بردهای الکترونیکی یا ماژول های کنترلی نصب شده باشد.
| خودرو | محل قرارگیری رله استارت خودرو | توضیحات |
| پراید 111، 131 و 132 | جعبه فیوز محفظه موتور | معمولا در کنار باتری قرار دارد. |
| تیبا و تیبا 2 | جعبه فیوز زیر کاپوت | دسترسی به رله از طریق درپوش جعبه فیوز امکان پذیر است. |
| ساینا | جعبه فیوز محفظه موتور | محل قرارگیری مشابه تیبا است. |
| کوییک | جعبه فیوز زیر کاپوت | اغلب در نزدیکی گلگیر سمت راننده قرار دارد. |
| پژو 405 | جعبه فیوز محفظه موتور | در سمت راننده و نزدیک کمک فنر قرار گرفته است. |
| پژو پارس | جعبه فیوز زیر کاپوت | چیدمان رلهها تقریبا مشابه پژو 405 است. |
| سمند | جعبه فیوز کنار باتری | رله استارت داخل باکس فیوز موتور قرار دارد. |
| سورن | جعبه فیوز محفظه موتور | معمولا کنار باتری نصب شده است. |
| دنا و دنا پلاس | جعبه فیوز زیر کاپوت | در بخش سمت راننده محفظه موتور قرار دارد. |
| رانا | جعبه فیوز محفظه موتور | مشابه خانواده پژو 206 طراحی شده است. |
| پژو 206 | یونیت BM34 داخل محفظه موتور | رله استارت روی مجموعه فیوز و رله های موتور قرار دارد. |
| پژو 207 | یونیت BM34 داخل محفظه موتور | محل قرارگیری مشابه پژو 206 است. |
| آریسان | جعبه فیوز زیر کاپوت | نزدیک باتری و سیستم برق اصلی خودرو قرار گرفته است. |
| پیکان | نزدیک موتور استارت | در بسیاری از مدل ها به صورت رله مجزا روی بدنه نصب |
نشانه های خرابی رله استارت چیست؟
خرابی رله استارت می تواند باعث اختلال در فرآیند روشن شدن خودرو شود و در برخی موارد حتی مانع استارت خوردن موتور شود. از آنجایی که این قطعه وظیفه انتقال جریان برق به مجموعه استارت را بر عهده دارد، هرگونه نقص در عملکرد آن معمولا با علائم خرابی رله استارت مشخصی همراه است.
- روشن نشدن خودرو:یکی از رایج ترین نشانه های خرابی رله استارت، روشن نشدن خودرو هنگام چرخاندن سوئیچ یا فشردن دکمه استارت است در این شرایط ممکن است چراغ های پشت آمپر روشن باشند اما موتور هیچ واکنشی نشان ندهد.
- شنیدن صدای کلیک هنگام استارت زدن:اگر هنگام استارت زدن تنها یک صدای کلیک از جعبه فیوز یا اطراف استارت شنیده شود اما موتور روشن نشود، احتمال دارد کنتاکت های داخلی رله دچار مشکل شده باشند و نتوانند جریان کافی را منتقل کنند.
- استارت خوردن نامنظم خودرو:گاهی خودرو در برخی مواقع به راحتی روشن می شود و در زمان های دیگر هیچ واکنشی به استارت نشان نمی دهد این عملکرد نامنظم می تواند ناشی از خرابی داخلی رله یا فرسودگی اتصالات آن باشد.
- قطع شدن ناگهانی عملکرد استارت:در برخی موارد رله استارت خودرو به طور کامل از کار می افتد و دیگر جریان برق را به موتور استارت منتقل نمی کند در این حالت خودرو به هیچ عنوان استارت نخواهد خورد.
- داغ شدن یا بوی سوختگی:گرم شدن بیش از حد رله، تغییر رنگ بدنه آن یا استشمام بوی سوختگی از اطراف جعبه فیوز می تواند نشانه آسیب دیدن سیم پیچ یا کنتاکت های داخلی رله باشد.
- نیاز به چند بار استارت زدن:اگر برای روشن شدن خودرو مجبور هستید چندین بار سوئیچ را بچرخانید یا دکمه استارت را فشار دهید، ممکن است رله استارت در انتقال جریان برق دچار اختلال شده باشد.
- کار نکردن موتور استارت با وجود سالم بودن باتری:گاهی باتری کاملا سالم و شارژ است اما خودرو روشن نمی شود در چنین شرایطی یکی از قطعاتی که باید بررسی شود، رله استارت است؛ زیرا خرابی آن مانع رسیدن برق به موتور استارت می شود.
در نهایت رله استارت خودرو را دست کم نگیرید!
در این مقاله بررسی کردیم که رله استارت خودرو یکی از قطعات کوچک اما بسیار مهم در سیستم برق خودرو است که نقش اصلی آن انتقال جریان مورد نیاز برای فعال شدن موتور استارت است این قطعه با جلوگیری از عبور جریان سنگین از سوئیچ، علاوه بر افزایش ایمنی مدار برق، به کاهش استهلاک قطعات الکتریکی نیز کمک می کند.
خرابی رله استارت خودرو می تواند باعث روشن نشدن، شنیدن صدای کلیک هنگام استارت زدن، عملکرد نامنظم استارت و حتی از کار افتادن کامل سیستم راه اندازی شود به همین دلیل توصیه می شود در صورت مشاهده هر یک از این علائم، رله استارت و سایر اجزای مرتبط با سیستم استارت توسط یک تعمیرکار متخصص بررسی شوند. رسیدگی به موقع به این قطعه می تواند از بروز مشکلات جدی تر و هزینه های اضافی در آینده جلوگیری کند و سلامت خودرو را از بین نبرد.
