خودرو هیبریدی چیست؟ بررسی انواع آن

این روزها اسم خودروهای هیبریدی را بیشتر از قبل می شنویم؛ خودروهایی که هم از موتور بنزینی استفاده می کنند و هم یک موتور برقی در کنار آن دارند. اما خودرو هیبریدی دقیقا چطور کار می کند؟ چه مدل هایی دارد و چه تفاوتی بین انواع آن وجود دارد؟

در این مقاله از مرز خودرو ابتدا توضیح می دهیم خودرو هیبریدی چیست و چطور نیروی مورد نیاز خود را تامین می کند بعد سراغ انواع خودروهای هیبریدی می رویم و تفاوت مدل های مختلف آن را بررسی می کنیم تا ببینیم هرکدام برای چه نوع استفاده ای مناسب هستند.

خودرو هیبریدی چیست؟

وقتی اسم خودروی هیبریدی وارداتی می آید، احتمالا اولین چیزی که به ذهن می رسد خودرویی است که هم بنزین مصرف می کند و هم برق این تعریف درست است، اما داستان کمی جالب تر از این حرف هاست.

حتما برایتان سوال شده ماشین هیبریدی چیست باید بگوییم خودروی هیبریدی برای حرکت از دو منبع نیرو استفاده می کند: یک موتور احتراقی و یک سیستم محرکه الکتریکی یعنی کامپیوتر خودرو با توجه به شرایط رانندگی تصمیم می گیرد چه زمانی از موتور برقی، موتور بنزینی یا ترکیبی از هر دو استفاده شود.

برای مثال، هنگام حرکت آرام در شهر ممکن است بخش زیادی از نیرو توسط موتور برقی تامین شود وقتی سرعت بیشتر می شود یا راننده به قدرت بیشتری نیاز دارد، موتور بنزینی هم وارد عمل می شود همین هماهنگی باعث می شود موتور بنزینی در برخی شرایط کمتر از یک خودروی معمولی تحت فشار باشد و سوخت کمتری مصرف شود.

یکی از نکات جالب در خودروهای هیبریدی، نحوه استفاده دوباره از انرژی است. هنگام کاهش سرعت و ترمز گرفتن، سیستم خودرو بخشی از انرژی حرکتی را به انرژی الکتریکی تبدیل می کند و آن را داخل باتری ذخیره می کند به این فرآیند ترمز احیاکننده گفته می شود.

به همین دلیل، هیبریدی های معمولی برای شارژ باتری نیازی ندارند که مثل خودروهای تمام برقی به پریز برق وصل شوند البته این موضوع درباره تمام خودروهای هیبریدی صدق نمی کند؛ مدل های پلاگین هیبرید قابلیت شارژ با برق خارجی را هم دارند.

آشنایی با انواع خودروهای هیبریدی

به طور کلی، خودروهای هیبریدی را می توان به چند گروه تقسیم کرد:

• Mild Hybrid: در این مدل، موتور برقی به موتور بنزینی کمک می کند تا خودرو مصرف سوخت کمتری داشته باشد. موتور برقی معمولا به تنهایی نمی تواند خودرو را حرکت دهد و باتری آن هم با ترمزگیری و سیستم خودرو شارژ می شود.
• Full Hybrid: در Full Hybrid، موتور برقی قدرت بیشتری دارد و خودرو در بعضی شرایط می تواند برای مدت کوتاهی فقط با برق حرکت کند. سیستم خودرو به صورت خودکار بین موتور بنزینی و برقی جابه جا می شود.
• Plug-in Hybrid: این مدل باتری بزرگ تری دارد و علاوه بر شارژ شدن هنگام رانندگی، می توان آن را با برق شهری هم شارژ کرد به همین دلیل، امکان حرکت با نیروی برق برای مسافت بیشتری نسبت به هیبریدهای معمولی وجود دارد.

بنابراین وقتی درباره یک خودروی هیبریدی صحبت می کنیم، بهتر است نوع سیستم آن را هم در نظر بگیریم؛ چون عملکرد همه خودروهای هیبریدی دقیقا شبیه یکدیگر نیست.

مزایا و معایب خودروهای هیبریدی

محبوبیت خودروهای هیبریدی فقط به دلیل جدید بودن تکنولوژی آنها نیست. ترکیب موتور بنزینی و برقی می تواند در شرایط خاص، مصرف سوخت را کاهش دهد با این حال، این فناوری برای همه شرایط یک مزیت یکسان ندارد.

مزایای خودروهای هیبریدی

• مصرف سوخت پایین تر در بسیاری از مدل ها:مهم ترین دلیل رفتن سراغ یک خودروی هیبریدی، کاهش مصرف سوخت است. موتور برقی می تواند در بخشی از مسیر به موتور بنزینی کمک کند و در بعضی شرایط حتی برای مدت کوتاهی به تنهایی نیروی خودرو را تامین کند.
• استفاده دوباره از انرژی ترمز:در خودروهای معمولی، بخش زیادی از انرژی حرکتی هنگام ترمز به گرما تبدیل می شود. سیستم هیبریدی می تواند بخشی از این انرژی را بازیابی کرده و برای شارژ باتری استفاده کند.
• کاهش مصرف در ترافیک:حرکت های کوتاه، توقف های زیاد و روشن و خاموش شدن مداوم خودرو شرایط مناسبی برای استفاده از سیستم هیبریدی ایجاد می کنند در چنین موقعیت هایی، موتور برقی می تواند بخشی از بار موتور بنزینی را کاهش دهد.
• نیازی به شارژ روزانه در هیبریدهای معمولی نیست:اگر خودرو از نوع Hybrid معمولی باشد، راننده برای استفاده از سیستم برقی مجبور نیست هر روز آن را به شارژر متصل کند. باتری در زمان رانندگی و به کمک سیستم خودرو انرژی دریافت می کند.
• آلایندگی کمتر در بسیاری از مدل ها:وقتی مصرف بنزین کاهش پیدا کند، میزان انتشار آلاینده های مرتبط با مصرف سوخت نیز می تواند کمتر شود البته مقدار واقعی آلایندگی به مدل خودرو و شرایط استفاده بستگی دارد.

معایب خودروهای هیبریدی

• قیمت خرید بالاتر:وجود باتری، موتور الکتریکی و تجهیزات کنترل انرژی باعث می شود قیمت بسیاری از خودروهای هیبریدی نسبت به نمونه بنزینی مشابه بیشتر باشد.
• سیستم فنی پیچیده تر:در یک خودروی هیبریدی فقط با یک موتور بنزینی طرف نیستیم. مجموعه ای از قطعات الکتریکی و الکترونیکی نیز در کنار سیستم احتراقی کار می کنند به همین دلیل، برای بعضی تعمیرات و عیب یابی ها بهتر است به تعمیرکار متخصص سیستم های هیبریدی مراجعه شود.
• هزینه باتری:باتری یکی از مهم ترین قطعات خودرو هیبریدی است. خرابی یا تعویض آن می تواند هزینه زیادی داشته باشد البته این به معنی خراب شدن سریع باتری نیست و طول عمر آن به نوع خودرو، طراحی باتری، شرایط استفاده و نگهداری بستگی دارد.
• تفاوت زیاد بین مدل های مختلف:نمی توان ویژگی یک خودروی هیبریدی را به تمام مدل های بازار نسبت داد. ظرفیت باتری، قدرت موتور برقی، نوع سیستم هیبرید و حتی نحوه انتقال نیرو در خودروهای مختلف متفاوت است.

خودرو هیبریدی بهتر است یا بنزینی؟

پاسخ این سوال بیشتر از آنکه به اسم خودرو مربوط باشد، به نوع استفاده شما بستگی دارد.

اگر بیشتر در شهر رانندگی می کنید و مسیرهای شما پر از توقف و حرکت است، سیستم خودرو هیبریدی می تواند از مزیت موتور برقی و بازیابی انرژی ترمز استفاده کند در چنین شرایطی، کاهش مصرف سوخت یکی از مهم ترین دلایلی است که افراد به سراغ خودروهای هیبریدی می روند.

اما اگر قیمت اولیه خودرو برایتان اهمیت بیشتری دارد، یک مدل بنزینی مشابه ممکن است هزینه خرید پایین تری داشته باشد. خودروهای بنزینی همچنین ساختار آشناتری دارند و تعمیرکار و قطعات آنها معمولا راحت تر پیدا می شود موضوع مهم دیگری هم وجود دارد: همه هیبریدی ها لزوما کم مصرف تر از همه خودروهای بنزینی نیستند.

برای یک مقایسه منطقی، باید دو خودرو با ابعاد، وزن، قدرت موتور و کلاس مشابه را کنار هم قرار داد مثلا مقایسه یک کراس اوور هیبریدی با یک خودروی بنزینی کوچک نمی تواند تصویر دقیقی از تفاوت مصرف سوخت به ما بدهد.

تفاوت ماشین هیبریدی با بنزینی | انتخاب مناسب ایرانی ها

اگر مصرف سوخت پایین، رانندگی شهری و استفاده از تکنولوژی جدید برایتان مهم است، خودروهای هیبریدی ارزش بررسی دارند اگر قیمت خرید، سادگی تعمیرات و دسترسی راحت تر به خدمات برایتان اهمیت بیشتری دارد، خودروهای بنزینی هم می توانند گزینه مناسبی باشند.

مهم تر از همه این است که فقط به برچسب هیبریدی یا بنزینی نگاه نکنید. مصرف واقعی، قیمت خودرو، هزینه نگهداری و شرایط استفاده از خودرو را کنار هم بگذارید و بعد تصمیم بگیرید.